Phim Vĩnh Cửu: Những rung cảm tinh tế về thân phận phụ nữ

14/09/2016

Bộ phim của Trần Anh Hùng có thể ví như một đứa trẻ: đẹp, lành lặn và hồn nhiên. Sự ngây thơ không đo đếm bằng những giọt nước mắt, mất mát hay biệt ly… mà chỉ có thể định nghĩa chúng bằng ý nghĩa thuần khiết nhất của tình yêu.

Bộ phim dành cho phái đẹp

Không có gì đáng ngại khi người đàn ông tài hoa Trần Anh Hùng tuyên bố rằng phim Vĩnh Cửu (Eternité) được làm ra là để dành tặng vợ. Rõ ràng, đây là một phim ngập tràn tính nữ và không dành cho đàn ông!

phim-vinh-cuu-tran-anh-hung-1

Từ cái cách Valentine bước vào khung hình, nhặt những quả trứng gà, đến mái tóc thắt bím đung đưa… ta đã thấy hình hài của người phụ nữ ùa vào không gian mềm mại của miền Nam nước Pháp. Và trong quá trình xử lý vẻ đẹp suýt tới mức vô cảm, Vĩnh Cửu vẫn chứa đựng quá nhiều tâm tư của những người phụ nữ: họ lấy chồng, sinh con và (chờ) chết. Nói phim Vĩnh Cửu không có cốt truyện thì chưa đúng, bởi chính mỗi nhân vật đã là một câu chuyện.

phim-vinh-cuu-tran-anh-hung-4

Điều hay ho là Valentine hay Mathilde hay Gabrielle dù xa dù gần vẫn chính những phụ nữ đóng vai trò “nội dung” cho Vĩnh Cửu. Ngay cả câu nói mà Valentine dành cho cô con gái lớn Margaux khi cô bé quyết định từ bỏ thế trần trở thành nữ tu, cũng nói lên tư tưởng của phim. Nếu Margaux không thành thân, cô không thể chạm vào “nguồn cơn” của một người đàn bà; cũng là sự vĩnh cửu!

Nhưng tất nhiên Vĩnh Cửu cũng không thể thiếu đàn ông, những người đàn ông bước vào đời của chị em phụ nữ và khiến chúng trở nên tròn trịa, lộng lẫy hơn.

Trở về cái đẹp nguyên sơ

Có một điểm thú vị mà chỉ có điện ảnh arthouse (như Trần Anh Hùng) mới làm được, là thay vì chúng ta xem quá nhiều “màu” phim hậu khải huyền, thuở sơ khai trong chiếc áo chiến binh, quái thú… qua những trận chiến rùng mình, khốc liệt thì ngược lại Vĩnh Cửu là những gì căn bản nhất của một quá khứ đã xa. Nơi đó, ta không có vaccine chủng ngừa, ta không có sự phản kháng nào đặc biệt dữ dội, mãnh liệt… Ta thấy ở đó, những đứa trẻ da non căng mọng, vô nhiễm với vật chất phù du, chúng gần gũi với thiên nhiên (trong khu vườn nhỏ) như thể chúng sinh ra và chết đi chỉ cần qua một bàn chân ngang tàng giẫm đạp lên chúng.

phim-vinh-cuu-tran-anh-hung-9

Cỏ có thể héo úa khi không được tưới nước, cây có thể gãy cành khi ai đó ngã nhào… những đứa trẻ con có thể chết chỉ vì những căn bệnh (mà chúng ta bây giờ xem như) bé cỏn con. Sự “cỏn con” đã cướp đi của Valentine hai cô con gái bé bỏng, cướp đi đứa con trai của Mathilde… Chúng ta không bàn đến mùi bom đạn, chiến tranh, hay tai nạn… dù vô hình chung trong Vĩnh Cửu, những triết lý sinh tồn ấy lại trở nên xấu xí và đáng sợ: hai cậu con trai cả của Valentine tử trận ít lâu sau độ trưởng thành hay cái chết đẹp đến nao lòng của Jules – chồng Gabrielle.

phim-vinh-cuu-tran-anh-hung-3

Về mặt tổng thể, Vĩnh Cửu chìm trong ốc đảo thiên đường với những bậc tam cấp rêu phong phủ đầy, mặt hồ xanh ngắt, hàng trăm tán cây màu xanh hoa tím nở rộn một góc vườn trong căn biệt thự của Valentine nơi chị sinh ra và may mắn sống sót sau khi người người chị em của mình qua đời từ lúc nhỏ. Thời gian như vết bụi mờ từ tàn tro, từ đất, từ gió… cuốn lấy những thế hệ trong Vĩnh Cửu từ nụ cười vu quy của Valentine đến ánh nắng chiều len vào chiếc bóng lom khom lặng lẽ lúc chị đã là một bà lão, chỉ chực chờ cái chết để đoàn viên với chồng, con.

phim-vinh-cuu-tran-anh-hung-5

Vẻ nguyên bản của thời gian là gì? Là khi chúng ta không đoạn tuyệt với nó (ngoại trừ cái chết – tức thời gian của chúng ta đã hết). Như Mathilde và mối tình với Henri (con trai thứ của Valentine) nảy nở từ thuở ban sơ, như Gabrielle sẵn lòng mất cả đời con gái khi chấp nhận chung bàn, chung ghế rồi chung giường với một người đàn ông mình chưa hay biết nhiều…

Đi tìm những rung cảm tinh tế

Nhiều người ví phim Vĩnh Cửu như một bài thơ. Nhưng kỳ thực, bộ phim này giống một bức tranh trừu tượng vẽ những mảng màu hư ảo. Trong bức họa đó, câu chuyện mơ hồ được cân đo bằng độ đậm nhạt, to nhỏ của màu sắc, khối hình… thay vì lên gân, đào sâu bằng tiểu tiết, bằng kịch tính…

phim-vinh-cuu-tran-anh-hung-6

Với nhiều khán giả chưa thoát ra hoặc nói như Trần Nữ Yên Khê là chưa “mở rộng lòng mình ra” thì thật khó yêu được Vĩnh Cửu. Bộ phim không đi theo cấu trúc ba hồi thường thấy với mở đầu, tình huống, xử lý tình huống và kết thúc với đỉnh điểm kịch tính (bi hay hài còn tùy trình độ đạo diễn). Thế nhưng nếu xem Vĩnh Cửu lần thứ hai, có lẽ bạn sẽ tìm được hạnh phúc nho nhỏ. Tất cả ưu điểm của phim từ bối cảnh, phục trang, tạo hình (yếu tố vô cùng quan trọng với một phim gần như phi cốt truyện) đều được giữ nguyên, thêm vào đó là tâm lý người xem sẽ ổn định hơn khi hiểu được mạch phim.

phim-vinh-cuu-tran-anh-hung-7

Vĩnh Cửu trôi liền mạch trong mớ bòng bong giữa quá khứ và hiện tại, dù đã được cài đan vô cùng khéo léo và tinh tế nhằm đẩy cảm xúc nhưng đôi lúc vì khiến khán giả xem lần đầu bị bối rối vì không kịp nhớ khuôn mặt ấy, bộ đầm trắng ấy, cái thắt bím quen quen ấy, khu vườn xanh thẳm ấy… là ai, là ở đâu, là gì.

Khó mà trách Trần Anh Hùng, bởi ít nhiều, nhờ cách đọc lời dẫn truyện của Trần Nữ Yên Khê, Vĩnh Cửu đã bớt vội hơn khi truyền tải bề dầy thời gian đến hàng chục năm với hàng chục nhân vật lớn bé, người già và trẻ nhỏ của tác phẩm văn học lên màn bạc.

phim-vinh-cuu-tran-anh-hung-8

Trong khi bộ phim đã truyền tải khá sâu sắc về thân phận những người phụ nữ: một Valentine lặng lẽ và cam chịu, một Mathilde nồng nhiệt sống và yêu, một Gabrielle chọn cách chôn sâu nỗi đau… thì nó cũng đem đến cái ý nghĩa “trường tồn” của đời sống. Hình ảnh những đứa trẻ thiên thần nằm gọn trong hai lòng bàn tay mẹ, mà còn là khoảnh khắc Valentine nhìn ngắm khuôn mặt Charles, hay khi Mathilde và Henri chơi trò thổi gió, cảnh Gabrielle im lặng chứng kiến cái chết của chồng để tránh những đứa con bị ám ảnh.

Phim Vĩnh Cửu là những giây phút im lặng như tờ, những khoảnh khắc trùng phùng và ly biệt nằm nguyên trên một đường thẳng. Trong niềm vui bao giờ cũng có nỗi buồn và ngược lại (Gabrielle là một ví dụ cho sự ngược lại điển hình). Vĩnh Cửu cũng là khi đàn bà gặp đàn ông, họ sinh con và chờ cho chúng lớn lên rồi mình thì chết đi…

phim-vinh-cuu-tran-anh-hung-9

Gửi gắm tình yêu bao dung dành cho người vợ, người mẹ, người em, người con… Vĩnh Cửu giống như một bản giao ca hình ảnh và âm thanh mà điện ảnh là một cách tiếp cận thú vị nhưng không kém phần mạo hiểm cho cái gọi là dòng phim cảm giác.

Phim Vĩnh Cửu hiện được chiếu tại các hệ thống rạp chiếu trong nước (ngoại trừ CGV, Galaxy và Lotte) từ ngày 9 tháng 9. Đây là phim truyện thứ sáu của Trần Anh Hùng sau 6 năm gián đoạn kể từ Rừng Na Uy và được đầu tư 14 triệu USD từ khoảng 2 hãng sản xuất phim lớn nhỏ.

Tại Pháp, phim đã chính thức ra mắt từ hôm 7 tháng 9 thông qua nhà phát hành hàng đầu Pathé và nhận được phản hồi tích cực từ giới chuyên môn lẫn khán giả.

Bài: Đức Noise

Bình luận

Bạn nghĩ gì về bài viết này ?(0 bình luận)

Bạn cần đăng nhập để có thể bình luận

Có 0 thành viên đã bình luận