Khúc song tấu của nghệ thuật đương đại

22/03/2016

Andy Warhol và Ai Weiwei sinh ra và lớn lên trong hai nền văn hóa khác biệt nhưng tại buổi triển lãm Andy Warhol | Ai Weiwei, họ sẽ trở thành một. Sự kết hợp này chính là móc nối thú vị cho nghệ thuật đương đại giữa hai thế kỷ, hứa hẹn đem lại nhịp đập tươi mới cho giới mộ điệu.

Khởi đầu từ những điều bình dị

Vào giữa những năm 1950, chiếc xe đạp, hộp thiếc đựng súp hay vài bông hoa, hạt hướng dương đều được thể hiện lạ mắt dưới những gam màu tươi sáng, đối lập và sống động. Pop Art đã đem lại hơi thở mới cho nghệ thuật thị giác và cha đẻ của nó, Andy Warhol, luôn dẫn dắt tâm trí những ai xem tranh của ông vào thế giới của sáng tạo và hư không. “Tôi thích những thứ đơn giản, bình dị. Khi tôi vẽ, tôi không cố gắng biến mọi thứ trở nên phức tạp và cầu kỳ. Tôi chỉ muốn vẽ chúng đơn giản đến mức bình thường”.

Khi Warhol đến thành phố Beijing vào năm 1982, ông tự chụp một tấm hình tại quảng trường Thiên An Môn, với gương mặt nhìn thẳng vào ống kính và sau lưng là cổng thành Thiên An Môn. Giả dụ rằng nếu Instagram xuất hiện vào lúc đương thời, tấm ảnh selfie trắng đen của Warhol sẽ nhận được nghìn “like” hay được chia sẻ khắp các trang mạng xã hội.

Tấm ảnh "selfie" của nghệ sĩ Andy Warhol vào những năm 1982.
Tấm ảnh "selfie" của nghệ sĩ Andy Warhol vào những năm 1982.

Có thể thấy, nhật ký của Warhol được xem như tiền thân của Facebook và những bức ảnh polaroids của ông trông giống như Instagram bây giờ. Suốt những năm 1970, Warhol thu lại mọi hình ảnh hoạt động hàng ngày bình thường và tẻ nhạt diễn ra tại nhà máy và nó được xem là ý tưởng cho chiếc ti vi ngày nay.

Đến năm 1987, nghệ sĩ đa tài người Trung Quốc Ai Weiwei đã chụp một tấm hình đứng trước bức chân dung tự họa của Warhol tại bảo tàng MOMA ở New York, thu hút sự chú ý của những người hâm mộ Andy Warhol. Hai bức ảnh thể hiện sự nối kết thú vị giữa Warhol - nghệ sĩ đương đại gây ảnh hưởng nhất thế kỉ 20, và Weiwei - một trong những nghệ sĩ tài năng của thế kỉ 21.

Chân dung của Ai Weiwei.
Chân dung của Ai Weiwei.

Những bước chân tiếp nối

Weiwei làm quen với nghệ thuật đương đại từ năm 18 tuổi. Cuốn sách đầu tiên ông mua lúc ấy là cuốn sách của nghệ sĩ người Mỹ Jasper Jones. Năm 24 tuổi, ông chuyển đến sống ở thành phố New York, tại đây, ông đã mua cuốn sách The Philosophy of Andy Warhol (From A to B and Back Again). Chính cuốn sách đã đưa Weiwei đến với Pop Art, thứ nghệ thuật ảnh hưởng đến phong cách cá nhân ông, điển hình là các tác phẩm với bông hoa, những chú mèo nhỏ, hàng ngàn chiếc xe đạp, vô số các hạt hướng dương và chiếc bình hoa bị vỡ của triều Minh. Cuối những năm 70 tại Beijing, Weiwei đồng sáng lập nên Stars, gồm những nghệ sĩ đi đầu trong giới nghệ thuật Trung Quốc với studio ở Berlin.

Weiwei từng chia sẻ trên Sunday Times: “Jasper Johns thông minh và thú vị còn Warhol thiên về nghệ thuật đương đại nhiều hơn. Cuốn sách về Andy được viết bằng những câu rất ngắn và rõ nghĩa. Nội dung đơn thuần là những xúc cảm, sắc thái, cá tính riêng và đối với tôi, những hình ảnh này rất hiện đại và dễ hiểu đến bất ngờ. Tất cả là điển hình của nước Mỹ – sự phóng khoáng và một chút ngớ ngẩn. Cuốn sách đã hoàn toàn giải phóng giới chuyên môn khỏi cái nhìn hạn hẹp mang tính học thuật”.

Năm 2011, ông bị cảnh sát Trung Quốc bắt giam 81 ngày vì những lý do nhạy cảm liên quan đến chính quyền. Tháng 9/2015, hai tháng sau khi nhận lại được hộ chiếu, Weiwei đã tổ chức buổi triển lãm lớn nhất của mình tại London. Trong thời gian được trả tự do nhưng hộ chiếu vẫn bị tạm giữ, ông đã lên tiếng một cách hòa bình qua tác phẩm With Flowers. Weiwei đã đặt một đóa hoa tươi trong chiếc giỏ xe đạp bên ngoài studio cá nhân ở Bắc Kinh mỗi sáng, ghi lại hình ảnh đó và đưa lên mạng xã hội liên tục trong hơn 600 ngày cho đến khi được trả hộ c hiếu vào tháng 7/2015.

Một số tác phẩm nổi tiếng có mặt trong triển lãm Andy Warhol | Ai Weiwei.
Một số tác phẩm nổi tiếng có mặt trong triển lãm Andy Warhol | Ai Weiwei.

Những bức tranh chân dung được ghép từ những mảnh đồ chơi Lego.
Những bức tranh chân dung được ghép từ những mảnh đồ chơi Lego.

Ai Weiwei đã trở thành một trong những nghệ sĩ đương đại nổi tiếng nhất Trung Quốc, ông cũng được biết đến với vai trò là một nhà làm phim tư liệu và kiến trúc sư. Dự án Sân vận động Quốc gia Tổ chim, nơi được chọn để tổ chức Olympic 2008, do Weiwei kết hợp với Herzog & de Meuron thiết kế đã được tán thưởng vang dội. Hiện nay, tài khoản Instagram của Weiwei có hơn 192.000 người theo dõi.

Móc khóa nghệ thuật gắn kết hai thế kỉ

Max Delany, quản lý của phòng tranh National Gallery of Victoria (NGV) cho biết: “Weiwei và Warhol có chung một niềm đam mê kết nối với khán giả thông qua các phương tiện truyền thông. Bằng cách này, họ thể hiện cái nhìn cá nhân, quan điểm về văn hóa, xã hội và chính trị. Có thể nói, cuộc đời, sự nghiệp và những triết lý của Warhol ảnh hưởng khá lớn đến Weiwei”.

Các tác phẩm nghệ thuật của Warhol và Weiwei sẽ được đặt cạnh nhau trong buổi triển lãm tại National Gallery of Victoria (NGV), với sự kết hợp của bảo tàng Andy Warhol Museum ở Pittsburgh. Sự kiện này không chỉ đơn thuần là truyện kể giữa hai nghệ sĩ tài năng của nghệ thuật đương đại mà còn là câu chuyện giữa hai thành phố Melbourne và Pittsburgh. Buổi triển lãm Andy Warhol | Ai Weiwei diễn ra đến hết ngày 24/4/2016 và sẽ được chuyển đến bảo tàng Andy Warhol Museum ở Pittsburgh vào tháng 6 tới đây.

Hai thiên tài nghệ thuật đến từ hai đất nước khác nhau đã tìm được tiếng nói chung.
Hai thiên tài nghệ thuật đến từ hai đất nước khác nhau đã tìm được tiếng nói chung.

Bình luận

Bạn nghĩ gì về bài viết này ?(0 bình luận)

Bạn cần đăng nhập để có thể bình luận

Có 0 thành viên đã bình luận