Tiết lộ bí ẩn gây nên hiện tượng déjà vu - Ký ức ảo giác

05/09/2016

Hiện tượng déjà vu - ký ức ảo giác không còn là điều gì mới lạ đối với con người. Thế nhưng bí ẩn nào đã tạo nên cảm giác gặp cái mới mà cứ như đã cũ này? Các nhà khoa học mới đây đã đưa ra một vài lý giải bất ngờ.

Đã bao giờ bạn có cảm giác nhìn một sự vật/khung cảnh hoàn toàn mới mà cứ như đã từng thấy trước đây? Cảm giác mới mà như cũ ấy có tên gọi là hiện tượng déjà vu - ký ức ảo giác. Trong nhiều năm qua, các nhà khoa học đã tích cực nghiên cứu để tìm ra nguyên nhân tạo nên hiện tượng bí ẩn này. Trên con đường nghiên cứu, Giáo sư Akira O'Connor tại Scotland đã có một phát hiện bất ngờ.

hien-tuong-deja-vu-1
Hiện tượng déjà vu - ký ức ảo giác đã không còn xa lạ với bất kỳ ai trong chúng ta

Déjà vu đã được miêu tả nhiều lần trong văn học và điện ảnh như một hiện tượng tâm linh kỳ quái. Tuy nhiên trong con mắt của Giáo sư Akira O'Connor, déjà vu không gì hơn ngoài một lần "tái xác nhận" thông tin chớp nhoáng của não bộ. Để chứng minh lý thuyết này, anh đã tiến hành một loạt các thí nghiệm có thể tạo ra những hiệu ứng tâm lý tương tư như déjà vu. Phương thức thực hiện là nhà khoa học sẽ liên tục nói với người tham gia những từ thuộc một trường từ vựng quen thuộc, tuy nhiên từ quan trọng nhất sẽ bị loại bỏ. Ví dụ: người tham gia sẽ được nghe những từ như "giường", "gối", "chăn", "đệm"... nhưng lại không được nghe từ "ngủ".

hien-tuong-deja-vu-2
Đôi khi chúng ta đưa ra kết luận dựa vào suy luận logic chứ không phải trải nghiệm thực tế

Sau khi được nghe loạt từ vựng, nhiệm vụ đầu tiên của người tham gia là trả lời xem họ có thể nghe thấy từ nào bắt đầu bằng âm "s" hay không. Ở lần trả lời đầu, họ đều nói không. Tuy nhiên khi được hỏi lại lần nữa, thật đáng ngạc nhiên, hầu hết người tham gia đều tỏ ra dao động và cuối cùng để lại đáp án là "sleep": "ngủ". Trên thực tế, họ không hề nghe thấy từ "ngủ" nào cả. Để lý giải cho điều này, nhà khoa học cho rằng trong một số trường hợp, chúng ta sẽ đưa ra quyết định thông qua suy luận logic chứ không phải trải nghiệm thực tế.

hien-tuong-deja-vu-3

Giáo sư Akira O'Connor khẳng định vùng hồi hải mã (hippocampus - vùng có liên quan đến việc lưu giữ thông tin và hình thành ký ức) đã tạo nên déjà vu khi phát hiện "lỗi" trong quá trình hoạt động. Nếu nhận thấy dữ liệu nhập vào có mâu thuẫn, vùng não này sẽ thực hiện việc "tái xác nhận" và tạo ra cảm giác "kỳ quái" như thể chúng ta đã từng trải nghiệm ký ức tương tự trước đây. "Tình nguyện viên của tôi không hề được nghe từ "ngủ", nhưng khi tôi yêu cầu họ xác nhận câu trả lời tới hai lần, họ đã mất tự tin và trở nên mơ hồ không biết mình đã nghe từ ấy lần nào chưa. Hiện tượng tâm lý này có chung căn nguyên với déjà vu," Akira O'Connor nói.

hien-tuong-deja-vu-4

Đồng ý với quan điểm này, nhà khoa học Stefan Köhler đến từ Canada cũng cho rằng: "Dù vẫn còn nhiều việc phải làm mới đi được đến kết luận cuối cùng, song tôi đồng ý rằng hiện tượng déjà vu xảy ra khi não gặp rắc rối trong việc phân biệt giữa ký ức chúng ta thực sự có và ký ức chúng ta nghĩ rằng mình có". Nói một cách dễ hiểu, khi bạn có cảm giác ngờ ngợ trước một khung cảnh, đó chưa chắc là vì bạn đã từng trông thấy nơi ấy trước đây mà là vì não đang phải xác nhận tới hai lần để chắc chắn rằng ký ức trước mắt bạn đã thực sự được lưu giữ. Tiến trình này chỉ xảy ra trong vòng vài giây và sau đó bạn sẽ trở lại trạng thái bình thường vì "mạch ngắt" đã được nối liền.

Bình luận

Bạn nghĩ gì về bài viết này ?(0 bình luận)

Bạn cần đăng nhập để có thể bình luận

Có 0 thành viên đã bình luận